Sırt Ağrısı Nasıl Geçer?

Sırt Ağrısı Nasıl Geçer? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Sırt ağrısı bazen uzun süre masa başında kalınan yoğun bir günün sonunda ortaya çıkan kas yorgunluğu kadar basit bir nedene bağlı olabilir. Ancak her sırt ağrısını “duruş bozukluğu” veya “kas tutulması” olarak değerlendirmek de doğru değildir.

Sırt ağrısının nasıl geçeceği, öncelikle ağrının nedenine bağlıdır. Kas ve eklem kaynaklı hafif sırt ağrılarında hareketi tamamen bırakmamak, günlük aktiviteleri tolere edildiği ölçüde sürdürmek, uygun egzersizler yapmak, sıcak veya soğuk uygulamalardan yararlanmak ve uzun süre aynı pozisyonda kalmamak şikâyetlerin azalmasına yardımcı olabilir.

Buna karşılık travma sonrası başlayan, giderek şiddetlenen, gece uykudan uyandıran veya nefes darlığı, göğüs ağrısı, ateş, açıklanamayan kilo kaybı, uyuşma ya da güç kaybı gibi belirtilerin eşlik ettiği sırt ağrılarında yalnızca egzersiz yapmak yerine öncelikle ağrının nedeninin değerlendirilmesi gerekir.

Bu nedenle sırt ağrısında amaç yalnızca ağrıyı geçici olarak bastırmak değil, ağrının hangi yapıdan ve hangi mekanizmadan kaynaklandığını anlamaktır.

Sırt Ağrısı Nedir?

Sırt ağrısı, günlük kullanımda oldukça geniş bir bölgeyi ifade etse de anatomik olarak sırt bölgesi büyük ölçüde torakal omurgayı kapsar.

Torakal omurga, boynun hemen altından başlayarak bel bölgesine kadar uzanan 12 omurdan oluşur. Bu omurlar aynı zamanda kaburgalarla bağlantılıdır. Dolayısıyla sırt bölgesi yalnızca omurga kemiklerinden oluşmaz; kaslar, bağlar, fasya, eklemler, kaburgalar, sinirler ve omuz kuşağı da bu bölgedeki hareket ve yük aktarımına katılır.

Bu nedenle sırt ağrısı;

• kürek kemiklerinin arasında,
• omurganın sağında veya solunda,
• sırtın üst bölümünde,
• orta sırt bölgesinde,
• kaburgaların arkasında

hissedilebilir.

Bel ağrısı ise anatomik olarak daha aşağıda, lomber omurga bölgesinde ortaya çıkar. İki problem bazen birlikte görülebilse de aynı durum değildir.

Sırt Ağrısı Türleri Nelerdir?

Sırt ağrısını yalnızca bulunduğu bölgeye göre değil, süresine ve oluşum biçimine göre de değerlendirmek mümkündür.

Akut Sırt Ağrısı

Yeni başlayan ve genellikle birkaç gün ile birkaç hafta içerisinde azalan ağrılardır. Ani hareket, alışılmadık fiziksel yüklenme, spor, ağır kaldırma veya kas zorlanması sonrasında ortaya çıkabilir.

Subakut Sırt Ağrısı

Akut dönemden daha uzun süren ancak henüz kronikleşmemiş sırt ağrısını tanımlar. Klinik sınıflandırmalarda sınırlar değişebilmekle birlikte genellikle birkaç haftayı aşan ağrılar bu grupta değerlendirilir.

Kronik Sırt Ağrısı

Yaklaşık üç aydan uzun süredir devam eden veya tekrarlayan ağrılar kronik ağrı olarak değerlendirilir.

Kronik sırt ağrısında problem yalnızca tek bir kasın veya eklemin durumuyla açıklanamayabilir. Fiziksel kapasite, uyku, stres, hareket korkusu, günlük yaşam koşulları ve kişinin ağrıya ilişkin deneyimleri de sürecin bir parçası olabilir.

Lokal Sırt Ağrısı

Belirli ve sınırlı bir bölgede hissedilen ağrıdır. Kas, eklem veya çevre yumuşak dokularla ilişkili olabilir.

Yayılan veya Yansıyan Ağrı

Ağrı bazen kaynağından farklı bir bölgede hissedilebilir.

Örneğin boyun veya omuz kuşağındaki bazı problemler kürek kemiği çevresinde hissedilebilir. Benzer şekilde bazı iç organ problemleri de sırtta yansıyan ağrı oluşturabilir.

Sırt Ağrısı Neden Olur?

“Sırt ağrısı neden olur?” sorusunun tek bir cevabı yoktur.

Sırt ağrılarının önemli bir bölümü kas-iskelet sistemi kaynaklıdır. Ancak omurga, kaburgalar, sinir sistemi ve bazı iç organlarla ilişkili problemler de sırt bölgesinde ağrı oluşturabilir.

Kas ve Yumuşak Doku Zorlanmaları

Sırt ağrısının en sık karşılaşılan nedenlerinden biri kasların ve çevre yumuşak dokuların alışık olmadıkları yüklenmelere maruz kalmasıdır.

Ağır bir eşyanın kaldırılması, uzun süre eğilerek çalışılması, sporda ani yüklenme veya tekrarlayan hareketler sonrasında ağrı gelişebilir.

Bu ağrı çoğunlukla hareketle değişir ve hassas bölgeye basıldığında rahatsızlık hissedilebilir.

Uzun Süre Aynı Pozisyonda Kalmak

Sorun her zaman “yanlış duruş” değildir.

İnsan vücudu farklı oturma ve ayakta durma pozisyonlarını tolere edebilir. Asıl problem çoğu zaman saatler boyunca aynı pozisyonda kalmak ve dokulara sürekli benzer yüklerin binmesidir.

Bilgisayar başında uzun süre çalışmak, telefona uzun süre aşağı bakmak veya çalışma masasının fiziksel özelliklere uygun olmaması zamanla kas yorgunluğuna ve rahatsızlığa katkıda bulunabilir.

Kas Kuvveti ve Dayanıklılığının Yetersiz Olması

Sırt, omuz kuşağı ve gövde kaslarının yalnızca kuvvetli olması değil, günlük aktiviteler boyunca yeterli dayanıklılığı gösterebilmesi de önemlidir.

Özellikle uzun süre hareketsiz yaşayan bir kişinin bir anda yoğun fiziksel aktiviteye başlaması dokuların kapasitesini aşabilir.

Bu nedenle bazen problem “zayıf kas”tan çok kişinin mevcut fiziksel kapasitesi ile maruz kaldığı yük arasındaki uyumsuzluktur.

Omurga ve Kaburga Eklemleri

Torakal omurların kendi aralarındaki eklemler ve kaburgaların omurgayla birleştiği eklemler de ağrı oluşturabilir.

Özellikle dönme, uzanma, derin nefes alma veya belirli hareketler sırasında artan lokal ağrılarda bu bölgedeki mekanik yapılar değerlendirilir.

Skolyoz ve Kifoz

Skolyoz ve belirgin kifoz gibi omurga şekil değişiklikleri bazı kişilerde kasların farklı yüklenmesine ve sırt bölgesinde yorgunluk veya ağrıya katkıda bulunabilir.

Ancak görüntülemede skolyoz veya kifoz görülmesi, kişinin ağrısının kesin olarak bundan kaynaklandığını göstermez.

Ağrının değerlendirilmesinde kişinin hareket kapasitesi ve fonksiyonel durumu da önemlidir.

Disk Problemleri ve Sırt Fıtığı

Torakal omurgada disk problemleri görülebilir ancak bel ve boyun bölgesindeki disk problemlerine kıyasla daha az yaygındır.

Disk dokusundaki her değişiklik de ağrı oluşturmaz. MR görüntüsünde görülen bir disk değişikliğinin kişinin şikâyetiyle gerçekten ilişkili olup olmadığı klinik değerlendirmeyle belirlenmelidir.

Osteoporoz ve Omurga Kırıkları

Kemik mineral yoğunluğunun azalması, özellikle ileri yaşlarda omurlarda kompresyon kırığı riskini artırabilir.

Osteoporozu bulunan kişilerde hafif bir düşme, ani yüklenme veya bazen belirgin bir travma olmadan başlayan yeni ve şiddetli sırt ağrısı değerlendirilmelidir.

Romatizmal Hastalıklar

Bazı inflamatuar romatizmal hastalıklar omurgada ağrı ve tutukluk oluşturabilir.

Özellikle genç yaşta başlayan, uzun süren sabah tutukluğunun eşlik ettiği, istirahatte artıp hareketle rahatlayan sırt ve bel ağrıları mekanik ağrıdan farklı değerlendirilmelidir.

Stres Sırt Ağrısı Yapar mı?

Stres doğrudan “omurgayı bozan” bir durum değildir ancak ağrı deneyimini etkileyebilir.

Yoğun stres dönemlerinde omuz ve sırt kaslarında sürekli gerginlik hissedilebilir. Uyku kalitesindeki bozulma, azalan fiziksel aktivite ve artan kas tonusu mevcut ağrının daha belirgin hissedilmesine katkıda bulunabilir.

Bu nedenle uzun süreli ağrılarda yalnızca anatomik yapıya değil; uyku, stres, çalışma koşulları ve günlük fiziksel aktiviteye de bakılması gerekir.

Boyun bölgesindeki bazı problemler de kürek kemiğinin iç kenarına doğru ağrı oluşturabilir.

Bununla birlikte kürek kemikleri arasındaki her ağrıyı kas ağrısı olarak kabul etmek doğru değildir. Özellikle ağrı aniden ve çok şiddetli başladıysa veya göğüs ağrısı, nefes darlığı, terleme ya da genel durum bozukluğu eşlik ediyorsa acil değerlendirme gerekebilir.

Sağ Sırt Ağrısı Neden Olur?

Sağ taraftaki sırt ağrısı kasların tek taraflı zorlanması, omurga ve kaburga eklemleri, omuz-kuşak hareketleri veya uzun süreli çalışma pozisyonlarıyla ilişkili olabilir.

Ancak ağrının özellikle yemeklerle ilişkili olması, karın bölgesinden sağ kürek kemiğine doğru yayılması veya başka sindirim sistemi belirtilerinin eşlik etmesi durumunda kas-iskelet sistemi dışındaki nedenler de değerlendirilmelidir.

Bu nedenle yalnızca ağrının sağ tarafta olması üzerinden neden belirlemek mümkün değildir.

Sol Sırt Ağrısı Neden Olur?

Sol sırt ağrısının da en sık nedenlerinden biri kas-iskelet sistemi kaynaklı problemlerdir.

Bununla birlikte özellikle ani başlayan üst sırt ağrısına göğüste baskı, nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı veya genel durum bozukluğu eşlik ediyorsa ağrının yalnızca sırt kaslarından kaynaklandığı varsayılmamalıdır.

Ağrının yeri tek başına tanı koydurmaz; eşlik eden belirtiler çok daha önemlidir.

Nefes Alırken Sırt Ağrısı Neden Olur?

Derin nefes alındığında kaburgalar hareket eder ve torakal omurga çevresindeki birçok kas aktif olarak çalışır.

Bu nedenle kaburga çevresindeki kasların veya eklemlerin zorlanması durumunda derin nefes sırasında mekanik ağrı hissedilebilir.

Ancak nefes almakla belirginleşen sırt ağrısı, akciğer ve akciğer zarıyla ilişkili bazı hastalıklarda da görülebilir.

Özellikle ağrıya;

• nefes darlığı,
• göğüs ağrısı,
• ateş,
• öksürük,
• kanlı balgam,
• ani başlayan çarpıntı veya
• belirgin halsizlik

eşlik ediyorsa tıbbi değerlendirme geciktirilmemelidir.

Sırt Ağrısı Hangi Hastalıkların Belirtisi Olabilir?

Çoğu sırt ağrısı ciddi bir hastalıktan kaynaklanmaz. Buna rağmen bazı sağlık problemleri sırtta ağrı olarak hissedilebilir.

Bunlar arasında;

• osteoporoz ve omurga kırıkları,
• inflamatuar romatizmal hastalıklar,
• omurga enfeksiyonları,
• bazı sinir sistemi problemleri,
• nadiren omurga veya çevre dokulardaki tümörler,
• kalp ve damar hastalıkları,
• akciğer ve plevra hastalıkları,
• böbrek sorunları,
• safra kesesi ve bazı sindirim sistemi problemleri

bulunabilir.

Burada önemli olan kişinin kendi kendine ciddi hastalık araması değildir. Asıl önemli nokta, alışılmadık veya açıklanamayan belirtilerin varlığında kas ağrısı varsayımıyla hareket etmemektir.

Sırt Ağrısı Belirtileri Nelerdir?

Sırt ağrısı kişiden kişiye oldukça farklı hissedilebilir.

Ağrı;

• künt ve sürekli,
• batıcı,
• yanıcı,
• keskin,
• kasılma şeklinde,
• hareket sırasında ortaya çıkan,
• belirli bir noktada kalan veya
• çevre bölgelere yayılan

özellikte olabilir.

Ağrıya kas sertliği, hareket kısıtlılığı, hassasiyet veya kas spazmı eşlik edebilir.

Uyuşma, karıncalanma ve güç kaybı bulunması ise sinir sistemi açısından daha dikkatli değerlendirme gerektirir.

1. Tam Yatak İstirahati Yapmayın

Sırt ağrısı başladığında ilk refleks bütün gün yatmak olabilir.

Ancak kas-iskelet sistemi kaynaklı birçok sırt ve bel ağrısında uzun süre hareketsiz kalmak iyileşmeyi hızlandırmaz. Aksine kasların daha fazla sertleşmesine, fiziksel kapasitenin azalmasına ve yeniden harekete dönüşün zorlaşmasına neden olabilir.

Şiddetli ağrıda kısa süreli olarak yük azaltılabilir ancak tolere edildiği ölçüde yürümek ve günlük aktivitelere devam etmek genellikle daha uygundur.

2. Sıcak veya Soğuk Uygulamadan Yararlanılabilir

Sıcak uygulama bazı kişilerde kas gerginliği ve spazm hissini azaltabilir.

Soğuk uygulama ise özellikle yeni gelişmiş bir zorlanma sonrasında rahatlatıcı olabilir.

Ancak “ilk 48 saat mutlaka buz, sonrasında mutlaka sıcak” şeklinde herkes için geçerli kesin bir kural yoktur.

Kişi kendisini rahatlatan yöntemi tercih edebilir. Cilt yanığı veya soğuk hasarını önlemek için sıcak ya da buz doğrudan cilde uygulanmamalıdır.

3. Hafif Hareketlere Devam Edin

Yürüyüş gibi düşük yoğunluklu aktiviteler birçok kişide hareketliliğin korunmasına yardımcı olabilir.

Burada amaç ağrının üzerine kontrolsüz biçimde gitmek değildir. Hareket sırasında ağrı belirgin şekilde artıyorsa hareketin yoğunluğu, süresi veya şekli değiştirilmelidir.

4. Uzun Süre Aynı Pozisyonda Kalmayın

Sırt ağrısı yaşayan kişilere sıkça “dik otur” tavsiyesi verilir.

Oysa saatler boyunca kusursuz görünen tek bir oturma pozisyonunu korumaya çalışmak da rahatsızlık oluşturabilir.

Daha yararlı yaklaşım gün içerisinde pozisyon değiştirmektir.

Örneğin masa başında çalışan biri belirli aralıklarla ayağa kalkabilir, kısa yürüyüşler yapabilir ve çalışma pozisyonunu değiştirebilir.

5. Uyku Pozisyonunuzu Rahatınıza Göre Düzenleyin

Sırt ağrısı olan herkes için tek bir doğru uyku pozisyonu yoktur.

Yan yatarken dizlerin arasına küçük bir yastık yerleştirmek veya sırtüstü yatarken dizlerin altına destek koymak bazı kişilerde rahatlama sağlayabilir.

Önemli olan kişinin ağrısını azaltan ve rahat uyumasını sağlayan pozisyonu bulmasıdır.

6. Egzersizi Tedavinin Bir Parçası Hâline Getirin

Özellikle tekrarlayan ve uzun süren mekanik sırt ağrılarında yalnızca dinlenmek yerine fiziksel kapasitenin artırılması önemlidir.

Egzersiz programında;

• torakal omurga hareketliliği,
• sırt kaslarının kuvvet ve dayanıklılığı,
• omuz kuşağı kontrolü,
• gövde kaslarının kuvveti,
• kalça ve alt ekstremite kapasitesi,
• aerobik kondisyon

kişinin ihtiyacına göre ele alınabilir.

Her sırt ağrısında aynı hareketlerin yapılması doğru değildir.

Sırt Ağrısına Ne İyi Gelir?

Kas-iskelet sistemi kaynaklı hafif sırt ağrılarında aşağıdaki uygulamalar yararlı olabilir:

• Günlük hareketi tamamen bırakmamak,
• kısa ve rahat tempolu yürüyüşler yapmak,
• ağrıyı artırmayan hareket açıklığı egzersizleri uygulamak,
• sıcak veya soğuktan hangisi rahatlatıyorsa kontrollü şekilde kullanmak,
• uzun süre aynı pozisyonda kalmamak,
• çalışma alanını kişinin vücut ölçülerine uygun düzenlemek,
• uyku ve dinlenmeye dikkat etmek,
• fiziksel aktiviteyi kademeli olarak artırmak.

Ancak bunlar her sırt ağrısının tedavisi değildir.

Örneğin osteoporotik kırık, inflamatuar romatizmal hastalık veya iç organlardan yansıyan ağrı söz konusu olduğunda tedavi tamamen farklı olacaktır.

Sırt Ağrısı İçin Egzersiz Nasıl Olmalıdır?

İnternette “sırt ağrısını geçiren 5 hareket” gibi birçok standart egzersiz programı bulunabilir.

Ancak teknik olarak önemli olan hangi hareketin yapıldığından çok, o hareketin hangi kişiye, hangi amaçla, ne kadar ve hangi yükte uygulandığıdır.

Bir kişide torakal omurganın hareketliliğini geliştirmek gerekirken başka bir kişide asıl ihtiyaç sırt kaslarının dayanıklılığını artırmak olabilir.

Sırt ağrısına yönelik egzersiz programında genel olarak;

Torakal Hareketlilik Egzersizleri

Sırt bölgesinin rotasyon, ekstansiyon ve kontrollü fleksiyon hareketlerinin geliştirilmesi hedeflenebilir.

Skapular Kontrol Egzersizleri

Kürek kemiğinin göğüs kafesi üzerinde kontrollü hareket etmesini sağlayan kasların kuvvet ve koordinasyonu çalıştırılabilir.

Sırt Kaslarını Güçlendiren Egzersizler

Torakal ekstansörler ve omuz çevresi kaslarının dayanıklılığı geliştirilebilir.

Gövde Kontrolü Egzersizleri

Karın ve gövde kaslarının yalnızca “güçlü” değil, hareket sırasında koordineli çalışması hedeflenebilir.

Aerobik Egzersiz

Yürüyüş, yüzme, bisiklet veya kişinin tercih ettiği uygun kardiyovasküler aktiviteler genel fiziksel kapasitenin artırılmasına katkıda bulunabilir.

Burada temel amaç “ağrıyan kası düzeltmek” değil, kişinin hareket kapasitesini ve farklı yükleri tolere edebilme becerisini geliştirmektir.

Pilates Sırt Ağrısına İyi Gelir mi?

Pilates, uygun şekilde planlandığında sırt ağrısı yaşayan bazı kişiler için kullanılabilecek egzersiz yöntemlerinden biridir.

Pilates içerisinde;

• gövde kontrolü,
• omurga hareketliliği,
• nefes,
• kalça ve omuz kuşağı kontrolü,
• kas kuvveti,
• hareket koordinasyonu

bir arada çalıştırılabilir.

Ancak burada önemli bir ayrım vardır:

Pilates, her sırt ağrısının tedavisi değildir ve sırt ağrısını tek başına “düzelten” özel bir egzersiz sistemi olarak değerlendirilmemelidir.

Pilates üzerine bilimsel araştırmaların önemli bir bölümü kronik, nonspesifik bel ağrısı üzerine yapılmıştır. Bu araştırmalarda Pilates’in hareketsizliğe veya minimal müdahaleye kıyasla ağrı ve fonksiyonda yarar sağlayabileceği gösterilmiştir. Bununla birlikte Pilates’in diğer uygun egzersiz türlerinden kesin olarak üstün olduğu gösterilmiş değildir.

Bu nedenle Terapilates yaklaşımında önemli olan kişinin mutlaka belirli Pilates hareketlerini yapması değil; fizyoterapi değerlendirmesi sonrasında ihtiyacına uygun hareketlerin seçilmesidir.

Klinik Pilates Sırt Ağrısında Nasıl Kullanılır?

Klinik Pilates'te sırt ağrısı olan kişinin doğrudan standart bir Reformer veya Mat programına alınması yerine öncelikle değerlendirilmesi daha doğru bir yaklaşımdır.

Değerlendirmede;

• ağrının yeri ve karakteri,
• ne zaman başladığı,
• hangi hareketlerle arttığı veya azaldığı,
• torakal omurga hareketliliği,
• boyun ve omuz hareketleri,
• kürek kemiği kontrolü,
• gövde kuvvet ve dayanıklılığı,
• günlük yaşam ve çalışma koşulları

incelenebilir.

Bunun sonucunda egzersiz programı kişiye göre şekillendirilir.

Bir danışanda mobilite çalışmaları ön plandayken diğerinde kuvvet, dayanıklılık veya yüklenmeye toleransın geliştirilmesi daha önemli olabilir.

Masaj Sırt Ağrısına İyi Gelir mi?

Masaj bazı kişilerde kas gerginliğini ve ağrı hissini kısa süreli azaltabilir.

Ancak uzun süredir devam eden mekanik sırt ağrısında yalnızca masaj yaptırıp hareket kapasitesini geliştirmemek, problemin tekrarını önlemek açısından yeterli olmayabilir.

Bu nedenle manuel uygulamalar ve masaj, gerektiğinde egzersiz programını destekleyen yöntemler olarak düşünülebilir.

Manuel Terapi Sırt Ağrısında Etkili midir?

Manuel terapi; eklem mobilizasyonları, yumuşak doku teknikleri ve farklı elle uygulanan yöntemleri kapsayabilir.

Uygun kişide hareketin rahatlatılmasına ve kısa dönem ağrı kontrolüne yardımcı olabilir.

Ancak manuel terapinin “omurları yerine oturtmak” veya “bozulan postürü elle düzeltmek” şeklinde açıklanması bilimsel olarak doğru değildir.

Özellikle uzun süreli kas-iskelet sistemi ağrılarında kişinin pasif uygulamalara bağımlı hâle gelmesi yerine aktif egzersiz, fiziksel kapasite ve öz yönetim becerilerinin geliştirilmesi önemlidir.

Sırt Ağrısında Duruş Ne Kadar Önemlidir?

Sırt ağrısı söz konusu olduğunda en sık verilen tavsiyelerden biri “duruşunu düzelt” şeklindedir.

Fakat tek bir ideal postür yoktur.

Kambur oturan herkesin sırtı ağrımadığı gibi, dik oturan bir kişinin de hiç ağrısı olmayacağı garanti değildir.

Daha önemli olan;

• kişinin sık sık pozisyon değiştirebilmesi,
• günlük yükleri tolere edebilmesi,
• yeterli hareket kapasitesine sahip olması ve
• gerektiğinde dinlenebilmesidir.

Bu nedenle amaç insanı gün boyunca askeri bir duruşta tutmak değil, vücudun farklı pozisyonları rahatlıkla kullanabilmesini sağlamaktır.

Masa Başında Çalışanlarda Sırt Ağrısı Nasıl Azaltılır?

Uzun süre bilgisayar başında çalışan kişilerde çalışma ortamının düzenlenmesi yararlı olabilir.

Ekranın sürekli aşağı bakmayı gerektirmeyecek seviyede bulunması, klavye ve farenin rahat kullanılabilmesi, sandalyenin kişinin vücut ölçülerine uygun olması önemlidir.

Ancak en iyi ergonomik sandalye bile sekiz saat boyunca hiç hareket etmeden oturmanın etkisini tamamen ortadan kaldıramaz.

Bu nedenle gün içerisinde;

• kısa sürelerle ayağa kalkmak,
• pozisyon değiştirmek,
• kısa yürüyüşler yapmak ve
• mümkünse oturma ile ayakta çalışma arasında geçiş yapmak

daha gerçekçi bir yaklaşımdır.

Sırt Ağrısında Tanı Nasıl Konur?

Sırt ağrısının değerlendirilmesinde ilk adım çoğu zaman MR veya röntgen değildir.

Öncelikle kişinin öyküsü alınır.

Ağrının;

• ne zaman başladığı,
• travma olup olmadığı,
• nerede hissedildiği,
• hangi hareketlerle değiştiği,
• gece ortaya çıkıp çıkmadığı,
• başka bölgelere yayılıp yayılmadığı,
• ateş, kilo kaybı veya nörolojik belirti bulunup bulunmadığı

sorgulanır.

Ardından fizik muayenede omurganın hareketleri, kas kuvveti, hassasiyet, nörolojik bulgular ve kişinin fonksiyonel kapasitesi değerlendirilebilir.

Her Sırt Ağrısında MR Çekilir mi?

Hayır.

Sırt veya bel ağrısı yaşayan herkese rutin olarak MR çekilmesi gerekli değildir.

Görüntüleme, özellikle ciddi bir patolojiden şüphe edildiğinde veya görüntüleme sonucunun tedavi kararını değiştirme ihtimali bulunduğunda daha anlamlıdır.

MR ve röntgende görülen bazı yapısal değişiklikler herhangi bir ağrısı olmayan kişilerde de bulunabilir.

Bu nedenle görüntüleme sonucu her zaman tek başına kişinin ağrısının nedeni olarak yorumlanmamalıdır.

Sırt Ağrısı Tedavisi Nasıl Yapılır?

Sırt ağrısı tedavisinde herkese uygulanabilecek tek bir yöntem yoktur.

Tedavi, ağrının nedenine göre planlanmalıdır.

Kas-iskelet sistemi kaynaklı mekanik ağrılarda;

• kişinin bilgilendirilmesi,
• aktivitenin düzenlenmesi,
• egzersiz,
• fizyoterapi,
• gerektiğinde manuel terapi,
• ergonomik düzenlemeler ve
• hekim uygun görürse ilaç tedavisi

kullanılabilir.

Uzun süreli ağrılarda yalnızca ağrıyan bölgeye değil, kişinin günlük yaşamının tamamına bakmak gerekebilir.

Uyku bozuklukları, fiziksel aktivite düzeyi, iş yükü, stres ve ağrı nedeniyle hareketten kaçınma gibi faktörler tedavinin başarısını etkileyebilir.

Sırt Ağrısında Ağrı Kesici Kullanılır mı?

Bazı ağrı kesici ve antiinflamatuar ilaçlar belirli kas-iskelet sistemi ağrılarında kullanılabilir.

Ancak ilaç seçimi kişinin yaşı, kullandığı diğer ilaçlar, mide ve bağırsak hastalıkları, böbrek fonksiyonları, kalp-damar hastalıkları ve diğer sağlık durumlarına göre değişebilir.

Bu nedenle özellikle sık veya uzun süreli ağrı kesici kullanımında hekime veya eczacıya danışılması daha güvenlidir.

İlaçlar ağrıyı azaltabilir ancak tekrarlayan mekanik sırt ağrısında fiziksel kapasitenin geliştirilmesinin yerini tutmaz.

Geçmeyen Sırt Ağrısı Neden Olur?

Sırt ağrısının uzun sürmesi tek başına ciddi bir hastalık bulunduğu anlamına gelmez.

Bazı mekanik ağrılar da haftalarca sürebilir veya dönem dönem tekrarlayabilir.

Ancak sürekli aynı noktada bulunan, giderek şiddetlenen, istirahatle azalmayan veya başka belirtilerin eşlik ettiği ağrıların değerlendirilmesi gerekir.

Uzun süren sırt ağrısında;

• kişinin fiziksel aktivite düzeyi,
• tekrarlayan yüklenmeler,
• çalışma şartları,
• uyku,
• hareket korkusu,
• omurga ve çevre eklemlerin durumu,
• romatizmal veya sistemik hastalık ihtimali

birlikte ele alınmalıdır.

Sırt Ağrısı Ne Zaman Ciddiye Alınmalıdır?

Sırt ağrılarının büyük bölümü ciddi değildir. Ancak bazı belirtiler daha hızlı tıbbi değerlendirme gerektirir.

Özellikle;

• ciddi düşme, trafik kazası veya travma sonrası başlayan ağrı,
• ani ve alışılmadık derecede şiddetli sırt ağrısı,
• göğüs ağrısı veya nefes darlığı,
• yeni gelişen belirgin kas güçsüzlüğü,
• idrar veya dışkı kontrolünde yeni gelişen değişiklik,
• ateşle birlikte sırt ağrısı,
• açıklanamayan kilo kaybı,
• bilinen kanser öyküsüyle birlikte yeni başlayan sırt ağrısı,
• istirahatte belirgin şekilde artan veya sürekli ilerleyen ağrı

durumlarında profesyonel değerlendirme geciktirilmemelidir.

Sırt Ağrısı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Sırt ağrısında başvurulacak bölüm, belirtilerin özelliklerine göre değişebilir.

Kas-iskelet sistemi kaynaklı ağrılarda Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon veya Ortopedi ve Travmatoloji bölümleri değerlendirme yapabilir.

Sinir sistemi bulguları varsa nöroloji veya ilgili cerrahi branşların değerlendirmesi gerekebilir.

Romatizmal özellik gösteren ağrılarda romatolojiye başvurulabilir.

Göğüs ağrısı, nefes darlığı veya iç organlarla ilişkili olabilecek belirtilerde ise ilgili tıbbi branşlara yönlendirme yapılır.

Fizyoterapistler de kas-iskelet sistemi değerlendirmesi, hareket analizi ve kişiye özel egzersiz programlarının planlanmasında önemli rol oynar.

Sırt Ağrısından Korunmak İçin Neler Yapılabilir?

Her sırt ağrısını önlemek mümkün değildir ancak kas-iskelet sistemi kaynaklı tekrarlayan ağrı riskini azaltmak için günlük alışkanlıklar önemlidir.

Bunun için;

• düzenli fiziksel aktivite yapılabilir,
• uzun süre aynı pozisyonda kalınmamalıdır,
• fiziksel yükler kademeli artırılmalıdır,
• sırt, omuz ve gövde kaslarının kuvvet ve dayanıklılığı geliştirilmelidir,
• ağır kaldırırken yük vücuda yakın tutulmalıdır,
• kişinin yaptığı işe uygun ergonomik düzenlemeler yapılmalıdır,
• yeterli uykuya önem verilmelidir,
• uzun süreli hareketsizlikten kaçınılmalıdır.

Amaç omurgayı her hareketten korumak değil, omurganın günlük yaşamın farklı yüklerine karşı kapasitesini artırmaktır.

Sırt Ağrısı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Sırt ağrısı en hızlı nasıl geçer?

Herkes için sırt ağrısını anında geçiren tek bir yöntem yoktur. Hafif kas-iskelet sistemi ağrılarında tolere edilen ölçüde hareket etmek, uzun süre aynı pozisyonda kalmamak, sıcak veya soğuk uygulamak ve ağrıyı artırmayan günlük aktivitelere devam etmek yardımcı olabilir.

Sırt ağrısına sıcak mı soğuk mu iyi gelir?

Her iki uygulama da bazı kişilerde rahatlama sağlayabilir. Kas gerginliğinde sıcak uygulama rahatlatıcı olabilirken yeni gelişen zorlanmalarda soğuk tercih edilebilir. Hangisinin daha iyi geldiği kişiden kişiye değişebilir.

Kürek kemiklerinin arasındaki ağrı neden olur?

Uzun süre masa başında kalma, kas yorgunluğu, boyun ve omuz kuşağı problemleri veya tekrarlayan fiziksel yüklenmeler sık nedenler arasındadır. Ancak ağrı çok şiddetli veya alışılmadıksa ve göğüs ağrısı ya da nefes darlığı eşlik ediyorsa tıbbi değerlendirme gerekir.

Sırt ağrısı kalpten olabilir mi?

Bazı kalp ve damar problemleri sırta veya kürek kemikleri arasına yansıyan ağrı oluşturabilir. Özellikle göğüste baskı, nefes darlığı, terleme, bulantı veya ani genel durum bozukluğunun eşlik ettiği ağrı acil değerlendirilmelidir.

Sırt ağrısı akciğerden kaynaklanabilir mi?

Evet. Akciğer veya akciğer zarını ilgilendiren bazı problemler, özellikle nefes almayla artan sırt ağrısı oluşturabilir. Ateş, öksürük veya nefes darlığı eşlik ediyorsa değerlendirme yapılmalıdır.

Sırt ağrısı için yürüyüş iyi gelir mi?

Mekanik sırt ağrılarının önemli bir bölümünde hafif yürüyüş gibi tolere edilen aktiviteleri sürdürmek yararlı olabilir. Ancak yürüyüş ağrıyı belirgin şekilde artırıyorsa kişinin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Sırt ağrısında yatmak iyi gelir mi?

Şiddetli ağrının ilk döneminde kısa süreli dinlenme rahatlatabilir. Buna karşılık uzun süreli yatak istirahati çoğu mekanik sırt ağrısında önerilen yaklaşım değildir.

Sırt ağrısı için hangi egzersiz yapılmalıdır?

Egzersiz seçimi ağrının nedenine ve kişinin fiziksel özelliklerine göre değişir. Torakal hareketlilik, skapular kontrol, sırt ve gövde kaslarının kuvvetlendirilmesi ile aerobik egzersizlerden yararlanılabilir.

Pilates sırt ağrısını geçirir mi?

Pilates bazı kişilerde kuvvet, hareket kontrolü ve hareketliliğin geliştirilmesine yardımcı olabilir. Ancak bütün sırt ağrılarının çözümü değildir ve diğer uygun egzersiz türlerinden kesin olarak üstün kabul edilmemelidir. Programın kişiye özel hazırlanması önemlidir.

Stresten sırt ağrısı olur mu?

Stres, kas gerginliğini ve kişinin ağrıyı algılama biçimini etkileyebilir. Özellikle kronik sırt ağrısında stres, uyku kalitesi ve fiziksel aktivite düzeyi birlikte değerlendirilmelidir.

Sırt ağrısı kaç günde geçer?

Süre nedenine göre değişir. Basit kas zorlanmaları birkaç gün veya birkaç hafta içerisinde belirgin şekilde azalabilir. Ağrı giderek şiddetleniyorsa, birkaç hafta içerisinde düzelme eğilimi göstermiyorsa veya başka belirtiler eşlik ediyorsa değerlendirme gerekir.

Gece artan sırt ağrısı tehlikeli midir?

Gece ağrısı tek başına ciddi hastalık anlamına gelmez. Ancak sürekli olan, istirahatle geçmeyen, giderek şiddetlenen ve açıklanamayan kilo kaybı, ateş veya başka sistemik belirtilerle birlikte görülen gece ağrısı değerlendirilmelidir.

Her sırt ağrısında MR gerekir mi?

Hayır. Çoğu mekanik sırt ağrısında öykü ve fizik muayene ilk aşamada yeterli bilgi sağlayabilir. Görüntüleme, ciddi bir neden düşünüldüğünde veya sonucunun tedavi planını değiştireceği durumlarda tercih edilir.

Sırt Ağrısında Kişiye Özel Değerlendirme Neden Önemlidir?

Aynı bölgede ağrı yaşayan iki kişinin problemi tamamen farklı olabilir.

Bir kişinin sırt ağrısında uzun süren hareketsizlik ve kas dayanıklılığındaki azalma ön plandayken başka bir kişide omuz hareketliliği, torakal omurga kontrolü veya tekrarlayan iş yükleri daha önemli olabilir.

Bu nedenle yalnızca ağrıyan bölgeye masaj yapmak veya internette bulunan standart birkaç hareketi uygulamak yerine, kişinin hareket kapasitesinin, günlük yaşamının ve ağrıya etki eden faktörlerin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Terapilates'te fizyoterapi ve Klinik Pilates yaklaşımında amaç yalnızca ağrının geçici olarak azalması değil; kişinin hareket kapasitesinin geliştirilmesi, günlük yaşamındaki yükleri daha rahat karşılayabilmesi ve egzersizi sürdürülebilir bir yaşam alışkanlığı hâline getirebilmesidir.